Porównanie właściwości folii opakowaniowych

Skróty nazw stosowane przy foliach opakowaniowych to m.in. BOPET, MET BOPET  BOPP, MET BOPP, APET, CPP, BOPA. BOPE. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się podobne, w rzeczywistości oznaczają materiały o zupełnie innych właściwościach i zastosowaniach. Różnice dotyczą nie tylko wytrzymałości czy sposobu zgrzewania, ale także zachowania folii podczas pakowania i przechowywania produktu. Jeśli chcesz świadomie dobrać materiał do swoich potrzeb i uniknąć kosztownych błędów, warto przyjrzeć się im bliżej. Zapraszamy do lektury.

1. Folia BOPET – stabilność i dobre podłoże pod nadruk

Folia BOPET wykonana jest z PET rozciąganego w dwóch kierunkach. Dzięki temu jest sztywna, odporna na naprężenia i dobrze trzyma wymiar, nawet przy wyższej temperaturze. Folia BOPET ma gładką powierzchnię i dobrą przejrzystość, dlatego często stosuje się ją jako warstwę zewnętrzną w laminatach z nadrukiem. Sama w sobie nie zawsze dobrze się zgrzewa, dlatego zwykle łączy się ją z innymi materiałami, np. PE albo CPP. Wersje metalizowane lub powlekane mogą dodatkowo ograniczać dostęp światła, tlenu czy wilgoci.

Najważniejsze właściwości folii BOPET:

• wysoka wytrzymałość mechaniczna – odporność na rozciąganie i uszkodzenia,
• wysoka sztywność i stabilność wymiarowa,
• bardzo dobra przezroczystość i wysoki połysk,
• dobra odporność termiczna – zachowuje stabilność w podwyższonych temperaturach,
• dobre właściwości barierowe wobec tlenu i aromatów,
• dobra odporność na oleje, tłuszcze i wiele substancji chemicznych,
• bardzo dobra drukowność po odpowiednim przygotowaniu powierzchni,
• możliwość metalizacji i nanoszenia specjalistycznych powłok barierowych.

Gdzie stosuje się BOPET?

BOPET jest bardzo często wykorzystywana jako zewnętrzna warstwa laminatów opakowaniowych. Zapewnia wtedy wytrzymałość, sztywność, odporność termiczną oraz wysoką jakość nadruku. Ponieważ standardowa BOPET nie jest zazwyczaj warstwą zgrzewalną, łączy się ją np. z PE lub CPP. Typowe struktury to:

• BOPET/PE – uniwersalne opakowania elastyczne,
• BOPET/CPP – opakowania wymagające dobrej odporności termicznej,
• BOPET/Al/PE – laminaty o wysokiej barierowości,
• BOPET/BOPA/PE – połączenie sztywności BOPET z wysoką odpornością BOPA na przebicie,
• metBOPET/PE – metalizowana folia poliestrowa zapewniająca podwyższoną barierę.

Folię BOPET wykorzystuje się m.in. w:

• opakowaniach kawy i herbaty,
• opakowaniach przekąsek i słodyczy,
• saszetkach typu pouch,
• opakowaniach dań gotowych,
• opakowaniach produktów sypkich,
• etykietach,
• laminatach technicznych,
• materiałach elektroizolacyjnych,
• elektronice i zastosowaniach przemysłowych.

2. Folia metalizowana BOPET

Folia metalizowana BOPET  (często oznaczana jako MET BOPET lub MET PET) to dwuosiowo orientowana folia poliestrowa (BOPET) pokryta bardzo cienką warstwą metalu – najczęściej aluminium. Warstwa aluminium jest zwykle nanoszona na powierzchnię folii w procesie metalizacji próżniowej. Dzięki temu materiał łączy właściwości mechaniczne BOPET z podwyższonymi właściwościami barierowymi i optycznymi warstwy meta

Najważniejsze właściwości metalizowanej BOPET:

• wysoka bariera dla tlenu – pomaga chronić produkty przed utlenianiem,
• podwyższona bariera dla pary wodnej,
• ochrona przed światłem i promieniowaniem UV,
• bardzo dobra ochrona aromatu produktu,
• wysoka wytrzymałość mechaniczna i stabilność wymiarowa,
• dobra odporność termiczna,
• atrakcyjny, metaliczny wygląd,
• możliwość drukowania i laminowania z innymi foliami.

Jak powstaje?

Na powierzchnię bardzo cienkiej folii BOPET nanosi się w warunkach próżniowych mikroskopijną warstwę aluminium. Jest ona znacznie cieńsza niż folia aluminiowa (Al foil) stosowana w klasycznych laminatach.W efekcie MET BOPET może zapewniać dobrą lub bardzo dobrą barierowość przy znacznie mniejszej ilości aluminium, choć standardowo nie osiąga poziomu bariery zapewnianej przez pełną folię aluminiową.

Typowe zastosowania

Metalizowana BOPET jest szeroko stosowana w opakowaniach:

• kawy i herbaty,
• chipsów i przekąsek,
• słodyczy i batonów,
• produktów w proszku,
• przypraw,
• produktów instant,
• karmy dla zwierząt,
• kosmetyków i chemii gospodarczej.

Stosuje się ją również w materiałach izolacyjnych, dekoracyjnych i technicznych.

Typowe laminaty

MET BOPET zazwyczaj nie jest używana samodzielnie jako gotowe opakowanie. Często stanowi warstwę laminatu, np.:    • BOPET / MET BOPET / PE – wysoka wytrzymałość i podwyższona bariera,     • MET BOPET / PE – prostsza konstrukcja opakowaniowa,     • BOPET / MET BOPET / CPP – konstrukcja o dobrych właściwościach mechanicznych i termicznych.

Warstwa PE lub CPP pełni zazwyczaj funkcję warstwy zgrzewalnej.

3. Folie BOPET zgrzewalne

Folie BOPET zgrzewalne (heat-sealable BOPET) to odmiana dwuosiowo orientowanej folii poliestrowej (BOPET), która – w przeciwieństwie do standardowej folii BOPET – może być bezpośrednio zgrzewana termicznie. Uzyskuje się to przez naniesienie na jedną stronę specjalnej warstwy zgrzewalnej (najczęściej kopoliestru lub innego polimeru). Typowa folia składa się z:

• warstwy bazowej BOPET, zapewniającej wysoką wytrzymałość mechaniczną i stabilność wymiarową,
• warstwy zgrzewalnej, która umożliwia tworzenie trwałego zgrzewu w stosunkowo niskiej temperaturze.

Dzięki temu zachowane są wszystkie zalety PET, a jednocześnie można wykonywać szczelne opakowania.

Główne zalety:

• bardzo dobra wytrzymałość mechaniczna,
• wysoka przejrzystość i połysk,
• dobra bariera dla tlenu i aromatów,
• bardzo dobra odporność chemiczna,
• odporność na temperaturę (znacznie wyższa niż BOPP),
• możliwość zgrzewania bez konieczności stosowania dodatkowej warstwy zgrzewalnej w niektórych konstrukcjach laminatów,
• dobra drukowalność po obróbce koronowej.

Typowe parametry

W zależności od producenta:

• grubość: 12-50 μm,
• temperatura rozpoczęcia zgrzewania (SIT): około 110–140°C,
• temperatura topnienia warstwy PET: około 250°C,
• współczynnik tarcia (COF): zwykle 0,3–0,6.

Zastosowania

Najczęściej stosuje się je do:

• opakowań kawy,
• przekąsek,
• przypraw,
• karmy dla zwierząt,
• produktów farmaceutycznych,
• kosmetyków,
• saszetek i torebek typu stand-up pouch,
• opakowań do żywności wymagającej pasteryzacji.

4. BOPA – odporność na przebicie i dobra  barierowość

BOPA to folia z poliamidu, najczęściej PA6, również rozciąganego w dwóch kierunkach. Jest bardzo odporna na i ścieranie, dlatego dobrze sprawdza się przy produktach o ostrych krawędziach, np. mięsie z kością. Dodatkowo ogranicza przenikanie tlenu i zapachów. – W laminacie pełni głównie j funkcję wzmacniającą i barierową.

Najważniejsze właściwości BOPA:

• bardzo wysoka odporność na przebicie – szczególnie istotna przy pakowaniu produktów o ostrych krawędziach,
• wysoka wytrzymałość mechaniczna i odporność na rozciąganie,
• dobra bariera dla tlenu i aromatów, szczególnie w warunkach niskiej wilgotności,
• wysoka elastyczność i odporność na wielokrotne zginanie,
• odporność na niskie temperatury – zachowuje właściwości w warunkach mrożenia,
• dobra odporność termiczna,
• odporność na oleje, tłuszcze i wiele substancji chemicznych,
• wysoka przezroczystość, dzięki czemu nadaje się do atrakcyjnych wizualnie opakowań.

Gdzie stosuje się BOPA?

Najczęściej BOPA jest wykorzystywana jako warstwa funkcjonalna w laminatach wielowarstwowych, np. BOPA/PE, PET/BOPA/PE czy strukturach z EVOH lub aluminium. Poszczególne warstwy odpowiadają wtedy za różne funkcje: BOPA zapewnia przede wszystkim wytrzymałość i odporność na przebicie, a PE lub CPP umożliwiają zgrzewanie opakowania.

Typowe zastosowania obejmują:

• opakowania próżniowe,
• opakowania mięsa, ryb i serów,
• produkty mrożone,
• opakowania typu MAP,
• saszetki i opakowania typu pouch,
• karmę dla zwierząt,
• wybrane opakowania farmaceutyczne i medyczne,
• specjalistyczne laminaty przemysłowe,
• laminaty do ogniw i akumulatorów typu pouch.

W skrócie: BOPA to specjalistyczna folia poliamidowa wybierana przede wszystkim tam, gdzie opakowanie musi być mocne, elastyczne i odporne na przebicie, a jednocześnie zapewniać dobrą barierę dla tlenu.

Poniżej przedstawiamy porównanie najważniejszych folii stosowanych w przemyśle opakowaniowym.

5. Folia APET

Folia APET (ang. Amorphous Polyethylene Terephthalate) to sztywna, amorficzna folia z politereftalanu etylenu (PET). W przeciwieństwie do BOPET nie jest dwuosiowo orientowana. Charakteryzuje się przede wszystkim wysoką przezroczystością, sztywnością i bardzo dobrą podatnością na termoformowanie.

Najważniejsze właściwości folii APET:

• bardzo wysoka przezroczystość – umożliwia dobrą ekspozycję zapakowanego produktu,
• wysoki połysk i estetyczny wygląd,
• wysoka sztywność i dobra stabilność wymiarowa,
• dobra odporność mechaniczna i udarowa,
• bardzo dobra termoformowalność – można z niej łatwo formować tacki, blistry i pojemniki,
• dobre właściwości barierowe dla wielu zastosowań opakowaniowych,
• odporność na oleje i tłuszcze,
• możliwość wykorzystania w konstrukcjach zawierających PET pochodzący z recyklingu (RPET).

Gdzie stosuje się APET?

Folia APET jest wykorzystywana przede wszystkim do produkcji sztywnych i półsztywnych opakowań termoformowanych, takich jak:

• tacki do mięsa, drobiu i ryb,
• pojemniki na owoce i warzywa,
• opakowania na sałatki,
• opakowania produktów cukierniczych i piekarniczych,
• pojemniki na dania gotowe,
• blistry i opakowania typu clamshell,
• opakowania kosmetyczne i techniczne.

APET a RPET

APET odnosi się do struktury materiału – amorficznego PET. RPET oznacza natomiast PET pochodzący z recyklingu (Recycled PET). W praktyce folie sztywne mogą być produkowane jako konstrukcje wielowarstwowe, np. z warstwami zewnętrznymi z materiału pierwotnego i rdzeniem zawierającym RPET, zależnie od zastosowania i wymagań dotyczących kontaktu z żywnością.

6. Folia polipropylenowa BOPP

Folia polipropylenowa BOPP (dwuosiowo orientowana) to lekka folia o wysokiej sztywności, przejrzystości i odporności mechanicznej. Cechuje się niską przepuszczalnością pary wodnej, co czyni ją świetną barierą dla wilgoci. Warto pamiętać, że pod nazwą folii BOPP kryje się wiele wariantów różniących się właściwościami – przy wyborze kluczowe są m.in. możliwość zgrzewania, współczynnik tarcia czy przygotowanie powierzchni pod nadruk.

Typowa folia składa się z:

• warstwy bazowej z polipropylenu (PP), zapewniającej sztywność, wytrzymałość oraz barierowość dla wilgoci,
• modyfikowanych warstw zewnętrznych, które umożliwiają np. zgrzewanie termiczne, uzyskanie odpowiedniej śliskości lub nadruku.

Dzięki temu łączy lekką strukturę z bardzo dobrym zabezpieczeniem zapakowanego produktu.

Główne zalety:

• bardzo dobra bariera dla wilgoci i pary wodnej,
• wysoka przejrzystość i błysk (doskonała prezentacja produktu),
• dobra sztywność i odporność mechaniczna przy niskiej masie własnej,
• dobra drukowalność (po obróbce powierzchniowej, np. koronowaniu),
• możliwość wyboru wersji zgrzewalnych (np. w niskich temperaturach),
• ekonomiczność w porównaniu do innych folii barierowych.

Typowe parametry (w zależności od producenta i wariantu):

• grubość: zwykle 15–50 μm,
• przepuszczalność pary wodnej: bardzo niska,
• odporność termiczna: niższa niż w przypadku BOPET (topnienie PP ok. 160–170°C),
• współczynnik tarcia (COF): dobierany zależnie od wymagań maszyn pakujących.

Zastosowania

Najczęściej stosuje się ją do pakowania:

• pieczywa i wyrobów piekarniczych,
• słodyczy (np. batonów, czekolad),
• przekąsek (np. chipsów, chrupków),
• makaronów i sypkich artykułów spożywczych,
• etykiet na butelki (typu wrap-around),
• artykułów przemysłowych i papierniczych (jako folia kwiaciarska lub do pakowania książek/DVD).

7. Folia CPP

Folia CPP powstaje w inny sposób niż BOPP – materiał nie jest rozciągany w dwóch kierunkach, dlatego pozostaje bardziej miękki i elastyczny. Lepiej znosi rozdarcia i przebicia, a przy tym dobrze się zgrzewa. Z tego powodu często pełni rolę warstwy wewnętrznej w laminatach, odpowiadającej za szczelne zamknięcie opakowania. W zależności od rodzaju CPP może pracować w różnych temperaturach i warunkach, dlatego przed wyborem warto sprawdzić jego parametry. Typowa folia składa się z:

• warstwy bazowej nieorientowanego polipropylenu (PP), zapewniającej elastyczność i odporność na uszkodzenia mechaniczne,
• warstwy (lub wariantu) zgrzewalnego, gwarantującej mocny, szczelny zgrzew i stabilność opakowania na liniach pakujących.

Dzięki swojej budowie idealnie uzupełnia sztywniejsze folie zewnętrzne (takie jak BOPP czy BOPET), odpowiadając za szczelne zamknięcie opakowania.

Główne zalety:

• bardzo wysoka elastyczność i podatność na zgrzewanie,
• wysoka odporność na przebicie, rozdarcie i pękanie,
• bardzo dobra przezroczystość i wysoki połysk,
• dobra bariera dla wilgoci i pary wodnej,
• dobra odporność chemiczna,
• możliwość stosowania w procesach pasteryzacji i sterylizacji (w specjalnych odmianach retort),
• bezpieczeństwo w kontakcie z żywnością.

Typowe parametry (w zależności od producenta i przeznaczenia):

• grubość: zwykle 20–100 μm (często grubsza niż BOPP),
• temperatura topnienia: około 160°C,
• temperatura zgrzewania: zależna od wariantu, dostosowana do szybkich automatycznych maszyn pakujących,
• odporność mechaniczna: wysoka wydłużalność przy zerwaniu i wysoka siła zgrzewu.

Zastosowania

Najczęściej stosuje się ją do:

• warstwy zgrzewalnej (wewnętrznej) w laminatach do torebek typu stand-up pouch,
• opakowań do żywności wymagającej pasteryzacji lub sterylizacji (np. gotowe dania),
• pakowania pieczywa i produktów piekarniczych,
• opakowań odzieży i tekstyliów,
• artykułów medycznych i farmaceutycznych,
• opakowań do zamrażania (odmiany o zwiększonej odporności na niskie temperatury).

Wybór odpowiedniej folii opakowaniowej ma znaczenie dla trwałości produktu, wydajności pakowania oraz estetyki gotowego opakowania. Materiały z grupy PET, takie jak BOPET czy APET, gwarantują doskonałą sztywność, stabilność wymiarową i odporność na wysokie temperatury, tworząc przy tym idealną bazę pod nadruk lub formowane pojemniki. Z kolei specjalistyczna folia BOPA wyróżnia się wyjątkową elastycznością oraz najwyższą odpornością na przebicia, przez co niezastąpienie chroni produkty o ostrych krawędziach. Ostatecznie trafnie dobrany materiał pozwala uniknąć kosztownych błędów produkcyjnych i precyzyjnie odpowiada na rygorystyczne wymagania danej branży.